Biologisch voedsel ligt in steeds meer supermarkten en winkels, maar wat betekent dat label nu eigenlijk? Veel mensen twijfelen: is het echt gezonder, is het de hogere prijs waard en wat maakt het anders dan gewone producten? Die vragen zijn begrijpelijk, want er gaan veel verhalen rond over biologische producten. Sommige kloppen, andere niet. Tijd om de feiten op een rij te zetten.
Wat biologisch produceren inhoudt
Bij biologische productie worden geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Dat geldt ook voor kunstmest, hormonen, antibiotica en genetische modificatie. De bodem, het water en de natuur staan centraal. Boeren die op biologische wijze werken, moeten aan strenge regels voldoen en worden regelmatig gecontroleerd. In Nederland en de rest van Europa herken je gecertificeerde producten aan het Europese biologische keurmerk: een groen blaadje met sterretjes. Dit keurmerk geeft aan dat minimaal 95 procent van de ingrediënten biologisch is geteeld. Dieren op biologische bedrijven krijgen meer ruimte, mogen naar buiten en worden gevoed met biologisch voer. Antibiotica worden alleen gebruikt als een dier echt ziek is, niet preventief zoals op veel gangbare bedrijven gebeurt.
Is biologisch eten gezonder dan gewoon voedsel
Onderzoeken laten zien dat biologisch geteelde groenten en fruit soms meer antioxidanten bevatten dan gangbaar geteelde varianten. Dat komt waarschijnlijk doordat planten meer van hun eigen beschermingsstoffen aanmaken als ze niet gespoten worden. Toch is het niet zwart-wit. Het voordeel in voedingswaarde is vaak klein en verschilt per product. Wat wél duidelijk verschil maakt, is de hoeveelheid pesticiden. Op biologisch geteelde producten zitten minder resten van bestrijdingsmiddelen. Of die resten op gewone producten echt schadelijk zijn bij normaal gebruik, is wetenschappelijk nog niet volledig bewezen. Maar veel mensen kiezen voor biologisch omdat ze het zekere voor het onzekere nemen, zeker als het gaat om voeding voor kinderen.
Biologisch en de invloed op natuur en milieu
Een argument dat vaak klinkt, is dat biologische landbouw beter is voor het milieu. Dat klopt voor een deel. Doordat er geen chemische middelen worden gebruikt, is er minder vervuiling van het grondwater en de bodem. De biodiversiteit op en rond biologische boerderijen is gemiddeld groter: meer insecten, meer vogels en meer planten. Aan de andere kant geeft biologische landbouw per hectare minder opbrengst dan gangbare landbouw. Dat betekent dat er voor dezelfde hoeveelheid voedsel meer grond nodig is. Dit is een punt van discussie onder wetenschappers en organisaties als het Wereld Natuur Fonds. Er is geen simpel antwoord op de vraag welke methode het minst belastend is voor de aarde. De werkelijkheid is dat beide manieren van produceren voor en nadelen hebben.
De prijs van biologisch en hoe je bewust kiest
Biologische producten kosten gemiddeld 20 tot 100 procent meer dan vergelijkbare gangbare producten. Die hogere prijs heeft een reden. Biologische boeren hebben hogere kosten door meer handwerk, lagere opbrengsten en strenge certificeringseisen. Niet iedereen kan of wil altijd meer betalen. Een handige aanpak is om te beginnen met producten waarbij pesticiden het meest voorkomen, zoals aardbeien, appels, spinazie en paprika. Voor producten met een dikke schil, zoals avocado’s of bananen, maakt het minder verschil. Zo kun je bewuste keuzes maken zonder je hele boodschappenbudget te verhogen. Biologisch kopen hoeft geen alles-of-niets-beslissing te zijn.
Veelgestelde vragen
Is biologisch voedsel altijd vrij van bestrijdingsmiddelen?
Biologisch geteeld voedsel is niet per definitie helemaal vrij van bestrijdingsmiddelen. Er zijn een aantal natuurlijke middelen toegestaan in de biologische landbouw. Wat niet gebruikt mag worden, zijn synthetische chemische pesticiden. Daardoor liggen de resten van bestrijdingsmiddelen op biologische producten gemiddeld veel lager dan op gangbaar geteelde producten.
Hoe weet ik zeker dat een product echt biologisch is?
Je herkent een echt gecertificeerd biologisch product in Europa aan het Europese biologische keurmerk: een groen blaadje opgebouwd uit witte sterretjes. In Nederland zie je ook het EKO-keurmerk. Producenten met zo’n keurmerk worden onafhankelijk gecontroleerd en moeten aantonen dat ze aan alle regels voldoen.
Heeft biologisch voedsel een langere houdbaarheid?
Biologische producten hebben over het algemeen geen langere houdbaarheid dan gangbare producten. Integendeel: doordat er geen conserveringsmiddelen of bepaalde behandelingen worden gebruikt, zijn sommige biologische producten juist iets minder lang houdbaar. Het is daarom verstandig om ze snel te verwerken na aankoop.
Is biologisch vlees ook beter voor het dierenwelzijn?
Dieren op biologische bedrijven hebben meer ruimte, mogen naar buiten en worden niet preventief behandeld met antibiotica. Dit betekent in de meeste gevallen een hogere levenskwaliteit voor de dieren vergeleken met de gangbare veehouderij. De regels voor biologisch vlees zijn op dit punt strenger dan voor regulier vlees.
