Een actrice zet haar hele persoonlijkheid in om een personage tot leven te brengen. Dat vraagt meer dan alleen tekst uit het hoofd leren. Het vraagt om inlevingsvermogen, doorzettingsvermogen en soms ook de moed om jezelf kwetsbaar op te stellen voor een camera of publiek. België heeft de afgelopen decennia een aantal opmerkelijke speelsters voortgebracht die internationale aandacht kregen. Hun verhalen laten zien hoe gevarieerd en veeleisend het vak echt is.
Emilie Dequenne: een carrière die begon met een gouden palm
Emilie Dequenne werd geboren op 29 augustus 1981 in Beloeil, een dorp in de Belgische provincie Henegouwen. Ze had geen acteerervaring toen regisseurs Jean-Pierre en Luc Dardenne haar uitkozen voor de hoofdrol in hun film Rosetta. Toch won ze in 1999 op het filmfestival van Cannes de Gouden Palm voor beste actrice, samen met haar regisseurs. Ze was op dat moment amper zeventien jaar oud. Dat was een uitzonderlijke prestatie voor iemand die nog maar net begonnen was. In de jaren daarna bleef ze actief in Belgische en Franse producties. Ze speelde ook mee in de film Close van regisseur Lukas Dhont, die in 2022 opnieuw voor internationaal succes zorgde. In maart 2025 overleed Dequenne op 43-jarige leeftijd aan een zeldzame vorm van kanker. Haar overlijden raakte velen, ook buiten de filmindustrie.
Eline Powell: van Leuven naar Hollywood
Niet alle Belgische filmtalenten blijven dicht bij huis. Eline Powell werd geboren als Eline Pauwels op 12 april 1990 in Leuven. Ze studeerde aan de London Academy of Music and Dramatic Art, een van de meest gerespecteerde theateropleidingen ter wereld. Na haar studie bouwde ze een internationale carrière op. Ze kreeg bekendheid door haar rol in de Amerikaanse televisieserie Game of Thrones, waarin ze de zeemeermin Birgitte Hjort Sørensen speelde. Later was ze te zien in de serie Siren, waar ze de hoofdrol vertolkte. Powell laat zien dat Belgische acteertalenten ook buiten Europa hun weg weten te vinden. Haar carrière begon op de planken van het theater en groeide uit tot een aanwezigheid op grote internationale schermen.
Wat het acteervak vraagt van een speelster
Achter elke overtuigende prestatie gaat een intensief proces schuil. Een toneelspeelster of filmactrice bereidt zich soms maandenlang voor op een rol. Ze bestudeert de achtergrond van haar personage, leert een andere manier van bewegen aan of past haar stemgebruik aan. Voor sommige rollen leren spelers een nieuw dialect of een vreemde taal. Fysieke voorbereiding hoort er ook bij, zeker als een rol vraagt om vechtscènes, sport of dans. Naast de artistieke kant is er ook de praktische kant van het vak. Audities, wachttijden, afwijzingen en onzekerheid over werk horen bij de beroepswerkelijkheid van veel uitvoerende kunstenaars. Wie slaagt in dit beroep, combineert artistiek talent met een flinke dosis volharding.
De positie van vrouwen in de filmindustrie
De filmindustrie heeft de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekregen voor de positie van vrouwen, zowel voor als achter de camera. Vrouwelijke hoofdrollen zijn zichtbaarder geworden en er komen meer films uit met vrouwen als centrale figuur. Toch blijft er een verschil in betaling en zichtbaarheid tussen mannelijke en vrouwelijke vertolkers in veel landen. Bewegingen als MeToo brachten misstanden aan het licht en zorgden voor een bredere discussie over machtsverhoudingen op de werkvloer in de entertainmentsector. Tegelijk kwamen er meer vrouwelijke regisseurs, schrijfsters en producenten naar voren die het verhaal meebepalen. Die verandering beïnvloedt ook welke rollen worden geschreven en hoe speelsters worden neergezet. Voor jonge mensen die dromen van een carrière op het toneel of de set, is de wereld er anders uit gaan zien dan twintig jaar geleden.
Veelgestelde vragen
Hoe word je actrice?
Om actrice te worden, beginnen de meeste mensen met een opleiding aan een toneel of filmacademie. Praktijkervaring is minstens zo belangrijk als theoretische kennis. Veel beginnende speelsters treden op in amateurtheater, studentenproducties of kortfilms om een portfolio op te bouwen. Netwerken binnen de sector en blijven oefenen zijn ook onderdeel van de weg naar het professionele circuit.
Wat is het verschil tussen een rol in film en een rol in theater?
Het verschil tussen spelen in film en in theater is groot. In het theater speelt een actrice voor een live publiek en moet ze haar stem en lichaam aanpassen aan de ruimte. In film werkt ze met een camera op korte afstand, waardoor kleine gebaren en subtiele gezichtsuitdrukkingen veel meer zeggen. Bij theater is er weinig ruimte voor fouten, terwijl bij film scènes meerdere keren opgenomen kunnen worden.
Moeten actrices altijd een opleiding hebben gevolgd?
Een formele opleiding is niet verplicht om actrice te worden. Emilie Dequenne had bijvoorbeeld geen acteerervaring toen ze haar doorbraakrol kreeg. Toch biedt een opleiding aan een erkende school veel voordelen, zoals technische vaardigheden, begeleiding en contacten in de sector. Sommige speelsters leren het vak volledig in de praktijk door te werken met ervaren regisseurs en collega’s.
Wat verdient een actrice gemiddeld?
Het inkomen van een speelster verschilt sterk. Beginnende artiesten verdienen vaak weinig en combineren acteren met andere banen. Bekende namen in grote producties kunnen hoge honoraria ontvangen. In België en Nederland zijn er ook subsidiesystemen en beurzen die kunstenaars ondersteunen. Het beroep biedt zelden financiële zekerheid, zeker in de beginjaren van een carrière.
